• Av. Yücel Değirmenci Terör Mağdurlarının Tazminat, Aylık Bağlanması ve İş Hakları 25 Ocak 2016 Pazartesi av.yucel.degirmenci@gmail.com Av. Yücel Değirmenci


    Her gün mailime gelen onlarca merak edilen hususa ilişkin zaman zaman detaylı bilgilendirme yapmak istiyorum. Bu köşe yazımda terör mağdurlarınca merak edilen soruların yanıtlarını dile getireceğim.

    5233 sayılı "5233 Sayılı Terör ve Terörle Mücadeleden Zararların Karşılanması Hakkındaki Kanun" ile terör eylemleri veya terörle mücadele kapsamında yürütülen faaliyetler nedeniyle zarar gören gerçek kişiler ile özel hukuk tüzel kişilerinin maddî zararlarının sulhen karşılanması hedeflenmiş ve kapsamlı olarak düzenlenmiştir. Bu kapsamda olan kişilere tazminat ödenmekte ve aylık bağlanmaktadır. Ayrıca 3713 sayılı yasanın EK-1 maddesi hükümlerine göre iş hakları da bulunmaktadır.

      

    Zarar Gören Nereye Başvuru Yapmalıdır?

    Zarar görenin kendisinin, mirasçılarının veya yetkili temsilcilerinin zarar konusu olayın öğrenilmesinden itibaren altmış gün içinde, her hâlde olayın meydana gelmesinden itibaren bir yıl içinde zararın gerçekleştiği veya zarar konusu olayın meydana geldiği il valiliğine başvurmaları hâlinde gerekli işlemlere başlanmaktadır. Örneğin olay Gaziantep’te gerçekleşti ise Gaziantep Valiliğine müracaat edilmelidir. Olayın olduğu yer dışındaki bir Valilik ya da Kaymakamlığa müracaat edilirse başvuru işlem yapılmak üzere olay yeri Valiliğine gönderilir.

     

    Başvuru Nasıl Yapılır?

    4383 sayılı Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zararların Karşılanması Hakkında Yönetmelik ile 5233 sayılı yasa kapsamında uygulamaya ilişkin usul ve esaslar belirlenmiştir. Bahse konu yönetmelik gereğince mirasçıların veya yetkili temsilcilerin başvurularında, veraset ilâmı ve noterden tasdikli vekâletname başvuru dilekçesine eklenmesi gerekmektedir.

     

    Yapılacak başvurularda;

     

    -     - Zarar görenin veya mirasçılarının adı, soyadı,

    - İkametgâh adresi,

    - Zararın nev'i, tutarı

    - Gerçekleşme şekli

    - Gerçekleştiği yer ve tarihin başvuru dilekçesinde belirtilmesi gerekmektedir.

     

    Dava açma süresi içinde yapılan başvuru, nihai işlem sonucunun ilgiliye tebliğine kadar genel hükümlere göre dava açma sürelerini durdurmaktadır.

     

    Zarar Tespit Komisyonu Nasıl Kurulur?

    Zarar tespit komisyonu başvurunun yapılmasından itibaren 10 gün içerisinde Valilik tarafından teşkil edilmektedir. Zarar tespit komisyonu çalışmayı 6 ay içerisinde tamamlamaktadır.

     

    Zarar tespit komisyonu bir sulhname hazırlayarak ölen kişinin mirasçılarına veya vekiline tebliğ eder. Bu tebliği müteakip ya 30 gün içerisinde sulhname imzalanarak tazminat tutarı alınacak ya da sulhname imzalanmayarak yargı yoluna gitmek sureti ile maddi zararı tazmin yoluna gidebilecektir. Sulhnameyi yasal temsilci de imzalayabilmektedir.

     

    Sulh yoluyla karşılanabilecek zararlar şunlardır:

     

    a) Hayvanlara, ağaçlara, ürünlere ve diğer taşınır ve taşınmazlara verilen her türlü zararlar.

    b) Yaralanma, engelli hale gelme ve ölüm hallerinde uğranılan zararlar ile tedavi ve cenaze giderleri.

    c) Terörle mücadele kapsamında yürütülen faaliyetler nedeniyle kişilerin mal varlıklarına ulaşamamalarından kaynaklanan maddi zararlar.

     

    Sulhnamede belirlenen zararlar, sulhnamenin imzalanmasından sonra valinin onayı üzerine ifa tarzına göre Bakanlık bütçesine bu amaçla konulan ödenekten üç ay içerisinde karşılanır. Nakdi ödemeler hak sahibi veya sahiplerinin banka hesaplarına yapılmaktadır. 

      

    Zarar Tespit Komisyonu Ödenecek Bedeli Belirlerken Hangi Kalemleri Düşer?

    Zarar Tespit Komisyonu ödenecek bedeli Kamu kurum ve kuruluşları veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarınca uygulanmış projelerin, zararın giderilmesine katkıları; zarar görenin değerlendirebileceği enkaz ve diğer yararlar; sigorta şirketlerince veya ilgili mevzuata göre kamu kurum ve kuruluşları ile sosyal güvenlik kuruluşlarınca karşılanan tazminatlar, tedavi ve cenaze giderleri ile Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonundan bu Yönetmelik kapsamına giren zararların karşılanması amacıyla yapılan yardımların zarar miktarından mahsup edilmesi suretiyle belirlemektedir.

      

    Terör Mağduriyeti Kapsamında Vefat Edenlerin Yakınlarına Ne Kadar Ödeme Yapılır?

    Ölüm olması dolayısı ile  (7000) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucunda bulunan miktarın 50 katı tutarı ölenin mirasçılarına ödenmektedir. (2015 yılına göre yaklaşık hesaplama: 7000 X 0.083084 X 50 kat= 29.079,40TL)

     

    Terör mağduriyeti kapsamında vefat edenlerin dul ve yetimlerinden 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 34 üncü maddesi uyarınca belirlenecek hak sahiplerine ise (9.500) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarın tamamı üzerinden yapılacak paylaştırma tutarında aylık bağlanmaktadır. (Yaklaşık toplamda 800 tl.)

      

     Vergi, Resim ve Harç Muafiyeti:

    Bu Kanunun uygulanması ile ilgili olarak yapılacak başvurular, bildirimler, düzenlenecek belgeler, resmî mercilerce ve noterlerce yapılacak işlemler ile bu Kanunda belirtilen amaçlar doğrultusunda kullanılmak üzere yapılacak bağış ve yardımlar, her türlü vergi, resim ve harçtan muaftır.

      

    Terör Mağduru Aylığı Bağlanması İçin Nereye Müracaat Etmeliyim?

    5233 sayılı yasa kapsamında ilgili Valiliğe müracaat edilmesi halinde valilik tarafından tanzim edilecek aylık bağlanmaya ilişkin belgeler Sosyal Güvenlik Kurumuna gönderilecek ve sonrasında aylık bağlanabilecektir.

      

    Sulhname imzalanıp, tayin olunan bedel kabul edilirse ne olur?

    Tazminat ile ilgili olarak sulhname imzalandığında ve zarar tespit komisyonunca taktir edilen miktarın ödenmesi kabul edildiğinde maddi olarak bütün zararların tazmin edildiği kabul edildiğinden maddi tazminat davası açılsa bile sonuç alınamayacaktır. Aşağıda sulhname örneği görülmektedir.

      

    Daha yüksek tazminat bedelleri için yargı yoluna gitmeli miyim?

    Tazminatlarda daha yüksek tutarlar için başvuru ve yargı yolu gerekmektedir. Uzun ve meşakkatli olan bu süreç için hazırlık yapılması gerekmektedir. Sulhnamede belirtilen maddi tazminatın reddedilerek dava yoluna gidilmesi halinde mahkemenin daha alt bir maddi tazminata hükmetmesi çok küçük bir ihtimaldir. Daha alt bir rakamın maddi tazminat olarak hükmedilme ihtimali zayıftır.

     

    Sulhname’nin İmzalanması Manevi Tazminat Davası Açılmasına Engel midir?

    Bunun yanında sulhnamenin imzalanması manevi tazminat davası açılmasına da engel değildir. Sosyal risk ilkesi çerçevesinde bütün mirasçılar adına manevi tazminat davası açılabilecektir. Olayın vuku buluş şekli, ihmal vs. gibi durumlar ödenecek tazminat tutarının tayininde dikkate alınacak hususlardır.

       

    Terör Mağdurlarının İş Hakkı Var mıdır?

    3713 sayılı yasanın EK-1’inci maddesine göre; 17/7/2004 tarihli ve 5233 sayılı Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zararların Karşılanması Hakkında Kanunun ek 1 inci maddesi kapsamında aylık bağlananlardan terör eylemleri nedeniyle hayatını kaybetmiş olanların eş ve çocuklarından birisi, eşi veya çocuğu yoksa kardeşlerinden birisi olmak üzere toplam bir kişiye iş hakkı tanınmıştır. Bu çerçevede terör mağdurları aylık bağlandıktan sonra da iş hakkından da yararlanabilmektedirler. İş hakkı kapsamında müracaatlar Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüklerine yapılmaktadır.

      

    Hak Kayıplarına Uğramamak İçin Ne Yapılmalıdır?

    Terör mağdurlarının çoğu zaman acılı zamanlarında haklarının takibini yapamamaları nedeni ile hak kayıplarına uğradıklarına şahit olabilmekteyiz. Bu kapsamda bütün iş ve işlemleri yasa temsilci marifeti ile gerçekleştirebileceklerinin bilinci ile konusunda uzman bir meslektaşıma vekalet vererek işlemlerinin takipçisi olmaları hak kayıplarını en aza indirecek işlev görebilecektir.

      

    Kaynaklar:              

     

    1- 5233 Sayılı Terör ve Terörle Mücadeleden Zararların Karşılanması Hakkındaki Kanun.

    2- 4383 sayılı Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zararların Karşılanması Hakkında Yönetmelik.

    3- 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu.

     

    Av. Yücel DEĞİRMENCİ

    av.yucel.degirmenci@gmail.com

    www.yuceldegirmenci.av.tr

0 0
9,108 kez okundu
0
0

YORUMLAR

0 Yorum

Bu sayfalarda yer alan okur yorumları kişilerin kendi görüşleridir. Yazılanlardan gazihaber sorumlu tutulamaz.

YORUM YAZ

Ad soyad Mail Adresi Yorumunuz